Batimetrik ölçümler genel olarak hidrografik ölçümlerin bir konusu olup, günümüzde çoğunlukla singe (tek) veya multi (çok) bimli echosounder (iskandil) cihazları ile yüksek çözünürlük ve hassasiyette yapılabilmektedir. Toplanan verilerle deniz/su derinlik yani batimetri haritaları istenen ölçekte (Örn: 1/1000) hazırlanır. Tüm derinlik değerleri, değişken olan su seviyesinden ülkemizde kullanılan yükseklik datumuna yani Türkiye Ulusal Düşey Kontrol Ağı (TUDKA)’na indirgenir.
Gerek Hassas Nokta Konumlama (Precise Point Positioning-PPP) gerekse Bağıl Konum Belirleme (Real Time Kinematik-RTK) olsun GNSS sistemleri sayesinde hidrografik ölçümlerde konumlandırma hassasiyeti cm mertebesine inmiştir. Bu sayede; klasik tekniklere göre insan kaynaklı hatalar en aza indirgenmekte, akarsu, göl, liman, marina ve iskele gibi kıyı yapıları için güncel deniz topoğrafyasının belirlenmesi ve seyir güvenliği için gerekli olan batimetrik ölçümler hızlı, güvenilir ve hassas bir şekilde gerçekleştirilebilmektedir.
Batimetrik ölçümler için günümüz teknolojisiyle yaşanan gelişmeler ile birlikte yeni nesil insansız su araç modelleri kullanımı yaygınlaşmaya başlamıştır, Atay Mühendislik olarak Yetkili distribütörü olduğumuz Tersus GNSS çözümleri batimetrik alanda tek bimli TheDuck modeli ve çok bimli TheDuck Pro modeli olmak üzere iki çözüm sunulmaktadır. GNSS alıcısı olarak Tersus Oscar-TAP seçilmesi, kullanıcıya PPP konumlama imkânı da getirecek yani düzeltme bilgisi için herhangi bir CORS yada sabit istasyona ihtiyaç duymadan santimetre hassasiyetinde anlık konumlama yapabilmektedir.
GNSS Destekli İnsansız Su Araçları
Ölçümlerde kullanılan yardımcı yazılımlar sayesinde; IHA görevlerinde olduğu gibi rota planlaması yapılabilmekte, KML veya SHP formatında farklı bir yazılımda hazırlanmış görev misyonları yüklenebilmekte, Geofence (Poligon veya dairesel) ya da waypoint tanımlanarak istenen rota ve alanda çalışılabilmektedir. Tablet üzerinden; derinlik bilgisi, deniz aracının hızı, batarya seviyesi, GNSS konumlama durumu gibi birçok bilgi de anlık izlenebilmektedir. İstenirse görev yarıda kesilerek deniz aracı manuel olarak kontrol de edilebilir. Sinyal kaybında otomatik dönüş yeteneğine de sahiptir. Ayrıca, batimetrik ölçümler icra edilirken tablet ekranının köşesinde kamera görüntüsü video olarak takip edilebilir.
Tersus Kaptan Yazılımı
Tersus TheDuck’da 2 adet takılabilir kanallı pervane bulunur. Gövdenin altı ile aynı seviyede olmaları; balık ağlarına, su bitkilerine ve yüzeydeki istenmeyen maddelere takılma riskini azaltır.
| Tersus TheDuck Teknik Özellikler | |
| Gövde Boyutu | 1000*530*340 mm. |
| Ağırlık | 7 kg (Boş) 18 kg (Maksimum Yük) |
| Malzeme | Yüksek mukavemetli PP alaşım |
| Gövde Tasarımı | M Tipi |
| İletişim Yöntemi | Gerçek zamanlı RF 2.4 GHz iletişim (2 Km) |
| Su geçirmezlik | IP67 |
| Kamera Parametreleri | FOV120°, 1080P, video formatı H264, 30m. gece görüş |
| Şarjlı Lityum Pil | 29.6V 31.5Ah x2 |
| Pil ağırlığı | 4.5 kg iki sökülebilir bataryalı |
| Pil süresi | 6 Saat x 2 (gemi hızı 2 m/s) |
| Maksimum Hız | 7 m/s |
| Rüzgâr/Dalga Direnci | 3’üncü Seviye Rüzgâr, 2’nci Seviye Dalga |
| GNSS desteği | Tersus OSCAR, OSCAR TAP, LUKA |
| ES200 Tek Bimli Echo Sounder | |
| Sondaj Mesafesi | 100 m, 300 m (İsteğe bağlı) |
| Frekans | 455KHz, 200KHz (İsteğe bağlı) |
| Beam Açısı | 5 derece |
| Ses Hızı Ayarı | Otomatik veya Manuel 1350 – 1750 m/s |
| Doğruluk | 1 cm ± 0.1% *D (D suyun derinliğidir) |
| Çözünürlük | 1cm. |
| Çalışma Sıcaklığı | -5o C – 50o C |
| Veri Depolama | 16 GB Bellek |
| Veri Formatı | tsl2, csv, txt |
| Tersus TheDuckPro Teknik Özellikler | |
| Gövde Boyutu | 1520*790*410 mm. |
| Ağırlık | 15 kg |
| Malzeme | Karbon fiber, Kevlar blended kompozit |
| Gövde Tasarımı | M Tipi |
| Rüzgâr/Dalga Direnci | 6’ncı Seviye Rüzgâr, 4’üncü Seviye Dalga |
| İletişim Yöntemi | Gerçek zamanlı RF iletişim (2 Km) |
| Su geçirmezlik | IP67 |
| Kamera Parametreleri | FOV120°, 1080P, video formatı: H264 |
| Şarjlı Lityum Pil | 29.6V 73.5Ah x2 |
| Pil ağırlığı | 9.5 kg iki bataryalı |
| Pil süresi | 6 Saat x 2 (gemi hızı 2 m/s) |
| Maksimum Hız | 6 m/s |
| GNSS desteği | Tersus OSCAR, OSCAR TAP, LUKA |
| Kontrol Ünitesi | 7 inç Android tablet, IP67 |
| ES300 Çok Bimli Echo Sounder | |
| Sondaj Mesafesi | 150 m. |
| Frekans | 400KHz |
| Beam Açısı | 1 x 2 derece |
| Tarama Genişliği | 143 derece |
| Çözünürlük | 0.75 cm. |
| Çalışma Sıcaklığı | -2o C – 40o C |
Yardımcı yazılımların bize kazandırdığı bir başka kolaylık da, toplanan batimetri verisi baştan sona izlenebilmekte, kaba hatalı veriler ister tek tek isterse otomatik olarak topluca temizlenebilmekte, bir çok veri formatında (CSV, CAD, TXT, KML, DXF, PNG, TSL3) çıktı alınabilmektedir. Deniz aracının üzerine takılan GNSS alıcısı sayesinde derinlik değerleri hassas konum bilgisi (enlem-boylam, kartezyen veya projeksiyon koordinatlar) ile birleşmektedir.
M. Zeyd GÜL
