Herkese merhabalar, bu haftaki blog yazımız megapiksel terimi üzerinde olacak. Hepimizin hemen hemen her gün duyduğu, teknolojik cihazlarımızda ve hatta hayatımızın birçok yerinde karşımıza çıkan megapiksel nedir?

Sözcük anlamı olarak megapiksel, fotoğraf içindeki 1.000.000 pikselin birleşmesiyle görüntüyü oluşturan taneciklerin sayısı ve bir çözünürlük birimidir. Pixel kelimesi İngilizcede picture (resim) ve element (öğe, unsur) sözcüklerinin birleştirilmesi ile türetilmiştir. Türk Dil Kurumu sözlüğünde Türkçe karşılığı ‘Gözek’ anlamına gelen ‘Piksel’ ise görüntüyü kamerada toplamamızı ve ekranda oluşturmamızı sağlayan en küçük resim birimdir. Esasında piksel fotoğrafın temelini oluşturur.

Siyah beyaz görüntüler tek bir katmanda birleşen pikseller ile, renkli görüntüler ise RGB (Kırmızı, Yeşil, Mavi) katmanlarında birleşen pikseller ile oluşturulur ve gösterilir.

Az sayıda piksel ile oluşturulmuş siyah-beyaz bir görüntü

‘Mega’ Latinceden İngilizceye geçmiş bir sözcük olup milyon demektir.

Günümüz teknolojisinde görüntü algılayıcıların (sensör) elde ettiği verilerin çözünürlüğü megapiksel değerleri ile ifade edilmektedir. Günümüzde sensörlerin megapiksel değerleri üzerinde fazlasıyla durulmaktadır.

Peki her zaman yüksek megapiksel değerine sahip cihazlarla en doğru sonuçları en kısa sürede alabilir miyiz? Megapiksel nedir sorusunun yanı sıra megapiksel yükseldikçe görüntü kalitesi artar mı?

Üretilen görüntünün kalitesi sadece megapiksel değeri ile mi ölçülmeli, ya da bizler için önemli olan üretilecek olan haritanın doğruluğu ise bunun tek ölçütü algılayıcının megapiksel değeri mi? Diye soracak olursak;

Megapiksel değerinin artması, kameranın ya da algılayıcının daha kaliteli fotoğraf çektiği anlamına gelmez. Megapiksel değeri bazı noktalarda avantaj sağlayabilen bir unsur olabilir ancak gözetilmesi gereken farklı etmenler de vardır. Görüntü kalitesi, doğruluğu, hassasiyeti; kullanılan makinanın yapısal özellikleri, titreşim önleme sistemi, diyafram kalitesi, lens kalitesi, sensör kalitesi, sensörün radyometrik çözünürlüğü, çekim esnasında alandaki ışık, zaman, mekân, çekim tekniği gibi birçok faktör kaliteyi doğrudan etkiler ve görüntünün daha kaliteli olması için önemli unsurlar olarak karşımıza çıkar.

Özellikle lens yapımında kullanılan malzemenin kalitesi ve sensörün radyometrik çözünürlüğü yani renk derinliği, çekilen görüntünün kalitesini, en az megapiksel değeri yani çözünürlüğü kadar etkiler.

Yukarıda bahsedildiği üzere megapiksel kaliteyi doğrudan etkileyen bir faktör değildir. Bütün bu özelliklerin iyi bir şekilde sentezlenmesi ile iyi çekilmiş yüksek kaliteli görüntülerden söz edebiliriz. Kısacası, saydıklarımız megapikselden çok daha önemli unsurlar olmakla beraber 8 megapiksellik bir görüntüleme cihazıyla aldığımız görüntü, 16 megapiksellik bir görüntüleme cihazından daha yüksek hassasiyetli ve kesin sonuçlar verebilir.

Bir diğer konu ise sensör çözünürlük değerinin proje isterlerine göre optimizasyonudur. Bu noktada bizlerin odaklanması gereken doğruluk, hassasiyet ve çözünürlüktür. Bu terimlerin detaylarını önceki blog yazılarımızda incelemiştik.

Örneğin, Quatum Trinitiy F90+ VTOL drona takılan her biri 26 megapiksel değerine sahip beş kameralı D2M oblik kamera ile 333 m uçuş yüksekliğinden 5 cm GSD görüntü alabilirsiniz. Bu görüntü de kamerada kullanılan lens kalitesi, titreme önleyici sistemi, radyometrik çözünürlüğü de kamera çözünürlüğü kadar görüntünün kalitesine ve dolaylı olarak üretilen ortofotonun kalitesine etki eder.

Diğer bir husus, projenizin gerektirdiği çözünürlüğün üstünde bir çözünürlük ile görüntü alırsanız bu harita üretim sürenizin uzamasına ve bilgisayarınızda gereksiz bir yer kaplamasına sebep olur.

Özetle, megapiksel değeri arttıkça veri boyutu da artış gösterir.  Bu da veri işleme süresini uzatır ve veri depolamada işimizi zorlaştırır.

Bu haftaki yazımızda sizlerle megapiksel nedir, ne derece önemlidir, ölçümdeki ya da hesaplama kısmındaki yeri neredir gibi sorularımıza cevap bulduk. Velhasıl yüksek megapikselli görüntüler yüksek doğrulukta harita ya da ortofoto üreteceğimiz anlamına gelmez. Üretilen haritanın kalitesinde, görüntü kalitesi, YKN kalitesi, DTM doğruluğu ve sıklığı, ortofoto üretiminde kullanılan yazılım da son derece etkilidir. Bu görüntülerin işlenmesi ve sayısallaştırılması sırasında yapılacak hatalar da haritanın ya da ortofotonun doğruluğunu etkiler.

Bir sonraki yazımızda tekrar görüşmek dileği ile. Sağlıklı günler dileriz.

Ayşenur DOĞAN