Bu blog yazısında; gece ve gündüz, GNSS sinyallerinin engellendiği bölgelerde, her türlü açık ve kapalı alanda yapay zekâ destekli otonom uçuş kapasitesine sahip; X10, X10D, X2, 2+ ve Dock modelleriyle emsallerinden ayrılan Skydio dronların özelliklerini paylaşacağız;
- Yapay Zekâ:
Skydio dronları nesneleri ve çevresindekileri tanımlamak için gelişmiş bir yapay zekâ kullanır. İnsan ve araçları otomatik tanır. İzlenebilecek bir detay tespit ettiğinde ekranda ikonu görünür.
- Navigasyon Kameraları:
Skydio dronların navigasyon kameraları 32 MP çözünürlüğünde, gece ve gündüz 360 derece engellerden kaçınma için kullanılır. Toplam 6 adet (3 altta ve 3 üstte) olup, Infrared (gece/az ışıklı ortam için) ya da Görünür ışıklı olan seçenekleri mevcuttur. Hareketini engellere takılmayacak şekilde rotasını yenileyerek yapar. Etrafta engel çok fazla ise, kumandanın uçuş kontrolleri kısmında; roll, pitch ve throttle hassasiyet değerleri ile engelden kaçınma tolerans mesafeleri azaltılabilir.
- Eve Dönüş:
Skydio dronları görsel navigasyonla başladığı yere dönebilir. Home: Tanımlı lokasyona, Launch: Başladığı yere, Pilot: Pilotun bulunduğu yere. Eve dönüşte yükseklik 2 şekilde seçilebilir: Absolute: Drone hangi yükseklikte bulunursa bulunsun girilen yüksekliğe çıkar. Relative: Drone hangi yükseklikte ise, tanımlanan yüksekliği buna ekler ve toplam yüksekliğe çıkar.
- Hareket Kabiliyeti:
Max. Yatay Hız 20 m/s (72 km/h)’dir. Max. Yükseklik ise 15.000 feet (~4500 metre)’dir. İstenirse, zayıf GPS sinyali durumlarında 66 feet (~20 metre) yüksekliği geçmesin diye ayarlanabilir. Skydio X10 dronu 40 dakika uçuş süresine sahip olup, uçuşa hazır olma süresi ise sadece 40 saniyedir. Skydio dronları; -20 oC +45 oC aralığında çalışır, IP55 derecesinde su ve toz geçirmezliğe sahiptir.
- Sensör Paketleri (X10, X10D):
VT300-Z: 64 MP Dar-açılı kamera, 48 MP Telefoto kamera (128x zoom), Termal kamera (16x zoom)
VT300-L: 64 MP Dar-açılı kamera, LED flaş ışıklı 50 MP Geniş-açılı kamera, Termal kamera.
Bu kameralarla yapılardaki en küçük korozyon bile tespit edilebilir. Telefoto kamera, zoom özelliği ile birlikte 250 metreden araç plakasını okuyabilir. Bir kilometreden personel teşhis edilebilmesi, denetim yapan kolluk gücü ve güvenlik kuvvetleri için çok faydalı diğer bir özelliktir.
Termal Kamera:
Skydio dronlarının en güçlü yönlerinden birisi de termal kamerasıdır. Örneğin X10D modelinde benzersiz bir termal kamera mevcuttur (640×512 FLIR Boson+ Radyometrik). Sıcak ve soğuk nesneler için farklı renk paletleri kullanılabilmekte (Ironbow, Rainbow, White Hot, Black Hot), ısı algılama aralığı belirli sıcaklık değerleriyle tanımlanabilmektedir. Bu aralık dışındaki sıcaklıklar siyah-beyaz gösterilir. Bu özellik (Isoterm), ekran üzerinde gereksiz bilgilerden kurtarıp hedefimize daha yoğun odaklanmamızı sağlar. Region of Interest: Özellikle istenen bir bölge çerçeve şeklinde seçilirse, bu alandaki “En Düşük”, “En Yüksek” ve “Ortalama” sıcaklık değerleri ekrana bilgi olarak gelir.
Takılabilir Sensörler:
- Gece uçuşları için spot ışığı: Sürekli ya da flaş şeklinde yanabilir.
- Hoparlör ve Mikrofon: Kontrol ünitesindeki mikrofondan canlı ses aktarımı veya önceden kayıt edilmiş bir konuşma iletilebilir.
- Işık (NightSense): Görünür veya IR ışık desteği.
- Paraşüt: AVSS PRS-X10 arıza durumunda açılarak dronun yavaş inmesini sağlar.
- RTK/PPK yeteneği: Mevcut GNSS alıcısına ek olarak haritacılık çalışmalarında kullanılır.
Depth View:
Dronun gördüğü görüntüyü sanal gerçeklik olarak pilotun da görmesini sağlayan bir görsel uygulamadır. Drone bir engele yaklaşınca mesh yapısı gibi engel sanal bir karelaj ile kaplanır.
Kontrol Ünitesi ve Flight Deck:
Drone ile kontrol ünitesi arasındaki kablosuz iletişim mesafesi 12 km iken, 5G kullanıldığında operatörün kapsama alanına göre bu mesafe sınırsızdır. 9600mAH bataryası ile 5 saat çalışabilir.
Remote Flight Deck:
5G bağlantısı ile X10 dronların web tarayıcı üzerinden uçurulabilmesini sağlar. Görüntüler gerçek zamanlı olarak aktarılır, istenirse bulut ortamına güvenle ve anında kopyalanır.
Engelden Kaçınma Limitleri:
| Marjin | Değişken Marjin | En Yüksek Hız | |
|---|---|---|---|
| Standart | 60 cm | 39 cm | 16 m/sn |
| Yakın (Close) | 21 cm | 13 cm | 8 m/sn |
| Minimal | Pilota güvenir | Pilota güvenir | 8 m/sn |
| Etkin Değil | – | – | 20 m/sn |
Engelden kaçınma özelliği, dronun bir nesneye çarpabilme ihtimalini çok aza indirmesi sayesinde, operatörün hedefini izlerken ya da bir görev icra ederken tüm dikkatini hedefine vermesine imkân tanımaktadır. Dronun hareket eden nesnelerden (araçlar vb.) kaçınmadığını hatırlatmak isteriz. Tabloda görülen Değişken Marjin; kapı aralığı gibi dar yerlerde mesafeleri kendisinin otomatik azaltabilmesi özelliğidir.
Uçuş Yetenekleri:
- Manuel
- Orbit Point of Interest: Haritada bir nokta gösterildiğinde, drone otomatik olarak bu nokta etrafında döner. Dönüş hızı, yönü ve yarıçapı ayarlanabilir.
- Scout: Araç gibi nesneleri izleme yeteneğidir. İzlemesi için Beacon veya Controller seçilir.
- Track in Place: Drone yerinde kalır. Hedefi kamerasıyla izler ancak peşinden gitmez.
- Waypoints: Uçuş öncesi ya da esnasında 256 noktaya kadar waypoint tanımlanabilir.
Import Maps:
DTED, MOBAC, Quantum GIS, GeoTiff, Custom QGC ve Mapbox tiles formatlarında haritalar yüklenebilir.
Elden Hızlı Kalkış (Quick Launch):
Kalkış için uygun bir zemin yoksa, bot gibi hareketli bir platformda iseniz veya çok acele bir kalkış için bataryanın güç düğmesine 4 kez basılır. Drone ayrılana kadar el sabit tutulur.
ATAK:
Android Team Awareness Kit (Android Tactical Assault Kit). Tüm takım online ya da offline ağa bağlıdır. Dronun canlı görüntüleriyle operasyon yönetimi, hızlı karar vermeyi, çabuk reaksiyon göstermeyi sağlar. Tüm dronlarınızın nerede olduğunu harita üzerinde bilirsiniz.
Üç Boyutlu Tarama:
Skydio dronlarının 3 boyutlu tarama özelliği (3DScan) benzersizdir. Dronlar GPS’e ve manyetometrelere ihtiyaç duymadan görsel navigasyonla uçabildiği için tarama yapacağı nesneye çok daha yakınlaşabilir, otomatik tarama yapabildiği için gereksiz fotoğraf çekmez. Tarama bittiğinde modeli kendisi oluşturur. Dijital ikizler yaratabileceğiniz çekim modları şunlardır:
- 3D Capture: Komplex yapılar için (Bina, kule, köprü, mimari yapı veya makineler)
- Indoor Capture: Fabrikalar, depolar, inşaat sahaları için.
- Surface Capture: Geniş düzlemsel alanlar (Güneş paneli tarlası gibi) ve bir köprünün altı için yukarı bakarak tarama yapmak istenirse.
- Map Capture: Geniş düz alanlar ve haritalama için.
Güvenli ve tümüyle otonom uçuş yapmanızı sağlayan, emsallerine göre eşsiz yeteneklere sahip Skydio dronlarla ilgili bilgi vermeye bir başka blog yazımızla devam edeceğiz. Görüşmek üzere.
Ayhan CİNGÖZ
