NMEA 0183, Ulusal Deniz Elektronik Birliği (National Marine Electronics Association) tarafından geliştirilmiş bir standarttır. Elektronik cihazların (echo sounder, anemometre, GNSS vb.) bilgisayar ya da başka sistem/cihazlara bilgi göndermesinde kullanılır. ASCII yapıda, “$” işareti ile başlayan ve 80 karakteri aşmayan mesaj satırları halinde konum, hız ve zaman gibi birçok bilgi gönderilir. Güncel olması önem arz eden bu formatın Haziran 2024 itibariyle en güncel versiyonu 4.30’dur. Bilgileri alabilmek için öncelikle GNSS cihazından hangi bilgilerin hangi sıklıkla (1 saniye, 0.1 saniye vb.) NMEA formatında dışa aktarılacağı seçilmelidir:
Dışarıya aktarılacak NMEA mesajlarının seçilmesi
TUSAGA-Aktif gibi CORS Ağlarında gezici alıcılar yaklaşık konumlarını kontrol merkezine NMEA formatında gönderir. Düzeltmeler gönderilen bu konuma en uygun referans istasyonları seçilerek hesaplanır.
Başlıca NMEA mesaj cümleleri:
| Cümle | İçerdiği bilgiler |
| GPGGA | UTC zaman, Coğrafi enlem ve boylam, fix durumu (4: RTK fixed, 5: RTK float), uydu sayısı, HDOP, Ortometrik yükseklik |
| GPGLL | Coğrafi enlem ve boylam, UTC zaman, Veri kalitesi (A:geçerli/V:geçersiz) |
| GPVTG | Rota (derece, M:manyetik ve T:gerçek kuzeyden) ve Yer hızı (knots ve km/saat) |
| GPRMC | UTC zaman, Coğrafi enlem ve boylam, rota ve Yer hızı, tarih, manyetik değişim (derece) |
| GPGSA | GPS uyduları (PRN numaraları ile), PDOP, HDOP, VDOP |
| GPGSV | Görünen uydu sayısı, PRN numaraları, yükseklik açıları (derece) ve azimutları (gerçek kuzeyden olan, derece) ile SNR değerleri |
| GPZDA | UTC zaman, tarih |
| GPGST | UTC zaman, konum bilgilerine ait RMS, hata elipsleri |
Örnek NMEA mesajları:
Bilgilerin görüntülenmesi ve bir dosyaya yazdırılabilmesi için “Tersus GNSS Center” programı gibi bir ara yüz kullanmak çok pratiktir. Bunun için, GNSS alıcısını seri port ile bilgisayara tanıtmak yeterlidir. Öte yandan NMEA verisi; RS-232, USB, Bluetooth, Wi-Fi, UHF gibi birçok yolla aktarılabilir. Dosyaya yazdırılan NMEA mesajları daha sonra yeniden görülebilir ve izlenebilir.
GNSS alıcısından alınan NMEA bilgileri ile ham GNSS gözlem verileri, başka çalışmalarda kullanmak üzere istenen dizine kayıt edilebilir.
Bir alıcıdan elde edilen bilgilerle kazanılabilecek bir yetenek, bilgisayar ya da ünitemizin saatinin senkronizasyonudur. Bilgisayarın seri portundan alınacak zaman bilgisinde her ne kadar bir düzensizlik/gecikme oluşabilse bile, filtreleme yöntemleri ve kaba hata tespit algoritmaları sayesinde bu gecikme giderilerek GPS zaman bilgisinin doğru bir şekilde alınabilmesi sağlanır. Bunun için $GPGGA, $GPRMC veya $GPZDA mesajlarının GPS/GNSS alıcısından saniyede bir kez alınması yeterlidir.
Alıcı hareket halinde ise konum bilgisi sayesinde, yer hızı, zaman bilgisi ve izlenen rota ister harita üzerinde isterse farklı bir ekrandan görüntülenebilir.
Sonuç olarak, çoğunlukla bir GPS/GNSS alıcısı ile diğer cihazlar arasında, zaman, konum, hız, rota ve diğer yardımcı bilgilerin iletimi için kullanılan NMEA mesajında, RINEX formatında olduğu gibi uydulara ait gözlem verileri bulunmaz. Bu nedenle navigasyon amaçlı uygulamalarda kullanılmakta, RTK uygulamalarında ise bu formatın kullanımı sınırlıdır.
Ayhan CİNGÖZ, Zeyd GÜL
