Merhabalar bu haftaki yazımda İHA’dan elde edilen verilerin işlenmesiyle oluşan nokta bulutlarının CAD yazılımları ile olan uyumunu anlatacağım.

İHA (İnsansız Hava Aracı) ile nokta bulutu üretimi; insansız hava araçlarına entegre edilen RGB, NIR, LIDAR, Termal, Obliq gibi farklı algılayıcılar (sensör)vasıtası ile toplanan konumsal veriler kullanılarak oluşturulan ve ortofoto, sayısal vektör harita, 3B model üretiminde kullanılan nokta bulutu haritalarının elde edilmesini ifade eder.

İHA’lara takılan lazer tarayıcılar (LIDAR algılayıcılar), arazi yüzeyine lazer dalgaları göndererek yansıyan lazer sinyallerinin kaydedilmesi ile ortamdaki nesnelerin 3B konumlarını belirlemek için kullanılır. Bu noktaların bir araya getirilmesiyle oluşturulan veri setine nokta bulutu denir.

Nokta bulutu ayrıca bindirmeli olarak çekilen görüntülerin fotogrametrik yöntem kullanılarak belli sıklıkta eşleşmesi ile elde edilen nokta konumlarının bir araya gelmesi ile de elde edilebilir.

Nokta bulutları, çeşitli uygulamalarda kullanılır. Örneğin, haritalama, coğrafi bilgi sistemleri (GIS), arazi analizi, mimarlık, madencilik ve inşaat gibi farklı alanlarda kullanılırlar. Nokta bulutları, nesnelerin konumlarını, şekillerini ve özelliklerini ayrıntılı bir şekilde analiz etmek için kullanılabilir.

İHA ile nokta bulutu üretmek için, İHA’nın konumsal veri üretim amacına uygun algılayıcılar ile donatılmış olması ve verileri toplamak için programlanmış bir uçuş rotasını takip etmesi gerekmektedir. Veriler, uçuş sonrasında analiz için Pix4D gibi özel yazılımlara aktarılır ve nokta bulutu haritaları oluşturulur.

İHA, sensör ve konumsal veri işleme teknolojilerin gelişimiyle birlikte, nokta bulutları daha yaygın hale gelmiş ve çeşitli endüstrilerde kullanılmaya başlanmıştır.

Atay Mühendislik olarak Trinity Pro Sony RX1R II sensörüyle yapılan uçuşlardan elde edilen veriler PIX4D yazılımlarımızla işlenerek nokta bulutları elde ediyor, bu nokta bulutlarından diğer ürünleri üretebiliyoruz.

  Şekil 1 – TRINITY Pro

Üretilen nokta bulutlarını farklı formatlarda dışa aktarabilirsiniz.

Bazı yaygın kullanılan nokta bulutu formatları:

1. PLY (Polygon File Format): PLY formatı, nokta bulutları ve üçgen ağlar gibi 3D verileri depolamak için yaygın olarak kullanılan bir formattır. PLY dosyalarını birçok 3D modelleme veya tarama yazılımında dışa aktarabilirsiniz.
2. LAS (Lidar Data Exchange Format): LAS formatı, LIDAR (Işın Yansıması ve Algılama) verilerinin depolanması ve paylaşılması için yaygın olarak kullanılan bir formattır. LIDAR taramalarından elde edilen nokta bulutlarını LAS formatında dışa aktarabilirsiniz.
3. XYZ: XYZ formatı, her bir noktanın x, y ve z koordinatlarını içeren basit bir metin tabanlı formatı temsil eder. Nokta bulutunuzu XYZ formatında dışa aktarabilir ve bir metin düzenleyici veya elektronik tablo programı gibi bir yazılım aracılığıyla açabilirsiniz.
4. OBJ (Wavefront OBJ): OBJ formatı, üç boyutlu geometri ve malzeme bilgilerini depolamak için yaygın olarak kullanılan bir formattır. Nokta bulutunu OBJ formatında dışa aktararak, bu formatı destekleyen birçok 3D modelleme yazılımında açabilirsiniz.
5. PCD (Point Cloud Data): PCD formatı, nokta bulutlarının depolanması ve paylaşılması için bir PCL (Point Cloud Library) standart formatıdır. PCL’yi kullanıyorsanız, nokta bulutunu PCD formatında dışa aktarabilirsiniz.

Şekil 2 – Görüntü İşleme Yazılımları

Dışa aktarma işlemi, kullandığınız yazılıma bağlı olarak değişiklik gösterebilir. Genellikle yazılımınızın “Dışa aktar” veya “Export” gibi bir seçeneği vardır ve bu seçeneği seçerek hedef formatı belirleyebilirsiniz. Kullandığınız yazılıma göre dışa aktarma işlemini nasıl gerçekleştireceğiniz hakkında bilgi alabilirsiniz.

Nokta bulutu verileri ülkemizde CAD yazılımlarda yaygın olarak LAS veya XYZ formatındadır.

Şekil 3 – Export Yapımı

Ülkemizde yaygın olarak kullanılan CAD ve GIS yazılımı NetCAD, nokta bulutu verilerini işlemek ve bunları CBS projelerine entegre etmek için çeşitli araçlar sunar. Bu araçlar sayesinde nokta bulutu verileri üzerinde analiz yapabilir, noktaları filtreleyebilir, sınıflandırabilir, yüzey modelleri oluşturabilir, modelleme ve sayısallaştırma yapabilirsiniz.

Ürettiğimiz bu verileri pafta halinde sunmak gerekir ise;

Pafta harita veya çizimlerin belirli bir bölümünü gösteren düzlem bir belgedir. Nokta bulutundan vektörel veri ya da Ortofoto üretip pafta oluşturmak genellikle bir yüzeyin veya nesnenin üç boyutlu geometrisini iki boyutlu bir temsile dönüştürmek anlamına gelir. Bu, nokta bulutu verilerini bir CAD (bilgisayar destekli tasarım) yazılımında veya GIS (coğrafi bilgi sistemleri) programında açarak, noktaları uygun bir ölçekte ve perspektifle bir pafta üzerine projeksiyon yapmayı içerebilir.

Şekil – 4 Netcad’de Pafta Editörü

Şekil 5 – Nokta Bulutu Üretimi

Şekil – 6 Pafta Örneği

Ben paftalama yaparken NetCAD yazılımını kullanıyorum. Nokta bulutundan elde edilen sayısal vektör harita ve ortofotoların paftalarını oluştururken;

1. Vektör verilerinizi Netcad programında açın. Gerekli vektörizasyonu yapın.
2. Oluşturmak istediğiniz paftanın ölçeğini belirleyin. Bu, vektör verilerin 2D bir düzlemde nasıl projekte etmek istediğinizi belirlemenizi sağlar.
3. Projeksiyon ayarını yapın: Vektör verisini seçili ölçek ve perspektife göre projeksiyon ayarını yapın. Bu, her noktanın 2D koordinatlarını belirleyerek noktaları pafta üzerindeki uygun konumlarına yerleştirir.
4. Detayları düzenleyin: Oluşturulan pafta üzerinde gerektiğinde düzenlemeler yapın. Bu, paftadaki çizgileri, şekilleri veya metinleri ayarlamanızı sağlar.
5. Paftayı dışa aktarın: Tamamlanan paftayı istediğiniz formatta dışa aktarın, paftayı paylaşın, basmak veya diğer programlarla kullanmak için kullanılabilir hale getirebilirsiniz.

Ayrıntılı bir şekilde incelemek ve bilgi almak için bizimle iletişime geçebilirsiniz. Bir sonraki blog yazımızda görüşmek üzere.

Mutlu ve sağlıklı bir hafta diliyorum.

Pafta ile ilgili bilgiyi bir önceki yazımda yazmıştım. Bütün detaylara oradan ulaşabilirsiniz.

Sena UNCU