Merhaba bu hafta blog yazımızda, serinin birçok sayısını oluşturan yazılarda incelenen PIX4D yazılımlarının arka planına ve temeline kısa bir göz atacağız. İşin temeline indiğimizde, elbette akıllara ilk gelen fenomen “Fotogrametri” oluyor. Gelin hep birlikte “Fotogrametri Nedir?” sorusuna cevap bulalım.

Uluslararası Fotogrametri ve Uzaktan Algılama Topluluğu (ISPRS) ‘nun tanımına göre; Fotogrametri, fotografik görüntülerin ve elektromanyetik enerjinin kaydedilip, ölçme ve yorumlanması sonucu fiziksel cisimler ve bunların çevresi hakkında güvenilir bilgileri oluşturan ve analiz eden teknoloji ve bilimdir. Kullanım alanları yıllar içinde genişlemiş ve haritacılık, inşaat, enerji, maden, mimari, arkeoloji sağlık, askeri istihbarat, tarım, ormancılık, spor, gayrimenkul gibi birbirinden farklı birçok alanda oyunun kurallarını değiştiren hamlelere yol açmıştır.

Fotogrametri teknolojisi uzun süredir hayatımızda yer almaktadır ve geçtiğimiz yüzyılda araştırmaların önemli bir parçası olmuştur. İlkeleri Leonardo Da Vinci’nin 1480’deki perspektif araştırmasına dek uzanıyor ve birçok teori bunun daha da geriye gittiğini söylüyor. II. Dünya Savaşı’ndan sonra gelişen kamera tasarımları, daha iyi kamera konumlandırması için üretilen uçaklar ile hava fotoğrafçılığında önemli adımlar atılmış ve bu da hava fotogrametrisinin gelişimine önemli katkıda bulunmuştur. Hatta Apollo görevleri sırasında Ay yüzeyini haritalamak için dahi fotogrametri teknolojisi kullanılmıştır.

Fotogrametride iş akışları değişse de genel fikir bir nesne hakkında fotoğraflardan bilgi toplamaktır. Amaca yönelik elde edilmek istenen sonuç ürünlere göre farklı konumlardan ve açılardan fotoğraflar çekilmektedir. Böylece toplanan verilerle yeryüzünün 2B haritalarını ve dilediğimiz 3B modelleri üretebiliriz. Birbirinden ayrılan iş akışları ve kullanım alanlarına göre de zaman içerisinde fotogrametrinin alt dalları oluşmuştur.

Hava Fotogrametrisi

Hava fotogrametrisi, büyük bir alanın haritasını çıkarmak için en yaygın yaklaşımlardan biridir. Bu süreçte, bir uçağa ya da insansız hava aracına bir kamera monte edilir ve dikey veya dikeye yakın bir eksenle yere doğru yönlendirilir. Hava aracı uçuş planına göre belirlenen rotayı üzerindeki GPS sayesinde takip ederken, kamera uçuş planına ve görüntü bindirme oranlarına göre belirlenen noktalarda fotoğraf çeker ve uçuş sonrasında veriler kullanılan kameraya göre değişkenlik göstermekle beraber ya direkt ya da önce görüntü formatına dönüştürülüp bilgisayara aktarılır. Ardından üretilmek istenen sonuç ürün dikkatince gerekli ayarlar yapılandırılarak görüntü işleme yazılımında hava fotoğrafları işlenir.

Yersel Fotogrametri

Yersel fotogrametri, yaygın uygulamalar bulan başka bir alandır. Burada fotoğraflar yerden veya zemin seviyesine yakın bir yerden çekilir. Araç kazalarının modellenmesi, uçak ve gemi modelleme, mimari çalışmalar, olay yeri inceleme ve şantiyeler gibi farklı kullanım alanları vardır. Bu yöntem, ölçümü yapılacak alan ya da nesne doğrudan temas etmenin tehlikeli olduğu ya da erişmesi güç objelerin modellenmesinde de tercih edilmektedir.

Bu haftalık da bu kadar, fotogrametri tabii ki bu bilgilerle sınırlı değil. Biz küçük bir bilgilendirme ve hatırlatma yapalım istedik. Fotogrametri deryasında yeni ufuklara kanat açtığımız projelerde görüşmek üzere. Herkese iyi pazarlar, keyifli okumalar.

Yiğit Yüksel – Geomatik Mühendisi