Mozaik işlemini uygulamak için OrthoEngine menüsünden “Mosaic” işlem adımı seçilir veya G Catalyst Professional anamenüsünden “Mosaic” butona tıklanır. Her ikisi de aynı işlem penceresini başlatmaktadır.

Ekrana gelen “Mosaic Tool” penceresinden “New Project” işlemi uygulanır. Açılan “Source Images” penceresinden “Open” butonuna tıklanır ve üretilen ortofoto dosyaları “Source File List” eklenir. Mozaik yapmak istenilen uydu görüntüsü seçildikten sonra“Next” butonuna tıklanır.

Uydu görüntüsü seçilip “Next” butonuna tıkladıktan sonra “Mosaic Definition” ekranına geçilir.

• Mosaic Output
  • Single File: Küçük veya az karmaşık projelerde kullanmak çok uygundur. Tüm mozaik, yalnızca bir çokgen şeklinde karo tanımlama katmanı ile ayrı birdosyaya yazılır.
  • Tiled: Daha büyük veya karmaşık projelerde kullanıma uygundur. Büyük veriyi mozaiklerken, mozaiği tek bir bütün olarak değil de daha küçük karo serileriolarak oluşturmaktadır.
  • Defined By Polygons: Tile tanımları içeren mevcut bir vektör çokgen dosyası(poligon) referans gösterilerek mozaikleme işlemi yapmak için kullanılır.
• Output File And Format: Çıktı dosyası için belirlenen ad ve seçilen dosya formatına göre mozaiğin dosya adı olacaktır. Örneğin; <filename>.pix veya<filename>.tif
• Channels ve Channel Mapping: Orijinal bant sayısı kaynak gösterilen uydu görüntüsüne dayanmaktadır. Çıkış mozaiği için farklı sayıda bant girilebilir fakat bu genelde bant sayısını azaltma yönündedir ve hassasiyet açısından önerilmemektedir. Giriş ve çıkış görüntüleri arasındaki bantlar daeşleştirilebilir.
• Output No Data: Çıktı görüntülerinde bir veya birden fazla NoData değeri Örneğin: Bant 1’in -9999, Bant 2’nin 0 ve Bant 3’ün 255 NoData değerine sahip olduğunu belirtmek için; -9999,0,255 girilmelidir. Ayrıca bir bant da atlanabilir. Örneğin: Bant 2’de tanımlı bir NoData değeri yok ise Output NoData alanına(,0,255) girilmelidir. (Sıfırdan önce kullanılan virgüle dikkat edin.) NoData olarak atanan bir piksel normalleştirme, renk dengeleme ve kesim çizgisi oluşturmanın dışında tutulur. Görüntüler genellikle meta verilerinde tanımlanmış NoData özelliklerine sahip değildir, bu nedenle bu parametre varsayılan olabilir.
• Mosaic Extents and Mosaic Size: Bir dosya seçerek veya sağ gridde bulunan seçilmiş olan mavi çerçeveyi sürükleyerek mozaiğin boyutu belirlenebilir.
• Projection Information: Projeksiyon tipini Piksel, UTM, Long/Lat, Meter, Foot, SPCS, Other şeklinde seçenekler mevcuttur.
• Bounds, UL, LR koordinatları: Bounds menüsünde Geocoded (Doğu, kuzey yönü) veya Geographic (Enlem, Boylam) seçenekleri bulunmaktadır. Ya da Upper Left ve Lower Right koordinatları girilerek koordinat sistemine göre ayarlanır.

• Yukarıdaki parametreler girildikten sonra “Next” butonuna tıklanır ve “Mosaic Preparation” penceresine geçilir. Bir mozaik oluşturulabilmesi için önce onu hazırlamak gerekir. Bu adım, kesik çizgiler oluşturacak, renk dengeleyici uygulayacak, sıralama düzenini belirleyecek ve mozaiğe eklenen görüntülere normalizasyon uygulayacaktır. Hazırlık adımlarının her biri ve ek seçenekleri hakkında gerekli ek bilgiler Catalyst Professional Yardım’dan edinilebilir. Yardım açmak için Mozaik Hazırlığı penceresine tıklanır.
• Compute Cutlines: Mozaik için kullanılacak kesim çizgilerinin hesaplama yöntemidir.
  • Minimum Squared Difference; Minimum kare farkı yöntemi. Mozaik projelerinin çoğuna çok uygun olan bu yöntem, çoğu durumda en temiz kesim çizgilerini oluşturur. Algoritma, komşu iki görüntü arasındaki örtüşen her alandaki bir kesik çizgiyi belirler, tüm görüntü bantlarında bölgenin aynı yerlerinde minimum kare gri farklılıkları fark
  • Minimum Difference; Minimum fark yöntemi. Bu yöntemle, algoritma, iki bitişik görüntü arasındaki örtüşen her alanda bir kesik çizgiyi belirler ve bölgenin aynı konumlarında minimum gri değer farklarını gösterir.
  • Minimum Relative Difference; Minimum bağıl fark yöntemi. Minimum Difference’a benzer şekilde , bu yöntem, verilerin benzer bölümleri çeşitli görüntülerde farklı göründüğünde daha iyi çıktı sağlar.
  • Edge; Kenar özellik yöntemi. Bu yöntem, kentsel alan mozaiklemede veya birçok doğrusal özellik içeren görüntülerde daha iyi çıktı sağlar. Edge yönteminin amacı, kesik çizgileri doğrusal özellikler arasında yerleştirmekten kaçınmaktır.
  • Maximum Data; Gerçek resim piksellerinin sınırında olacak olan kesim çizgileri, resim sınırı belirlendiğinde NoData piksellerinin yok sayılması anlamına
  • Import; Belirtilen çokgenleri tam olarak vektör dosyasında göründüğü gibi, kesik çizgiler olarak kullanır.
  • File Extents; Giriş görüntüsünün veya resimlerin uzantısı olacak ve NoData piksellerini kesim çizgisi oluşturmaya dahil
    
• Global / Local Mask: Renk dengelemesi veya kesim çizgisi oluşturulmasından hariç tutulacak kaynak görüntülerdeki bölgeleri tanımlayan Genelde büyük su kütlesi gibi renk dengelemesinden çıkarılacak geniş alanları tanımlamak için kullanılır. Veya belirtilen alanlarda bitmap, özelleştirilmiş alan ve vektör şeklinde lokal olarak maskeleme de yapılabilir.
  • None: Mozaik oluştururken herhangi bir piksel Tüm parametreler uygulanır.
  • Bitmap: Kaynak görüntülerin bir kısmını maskeleme bölgesi olarak tanımlayan bitmap parçalarına sahipse kullanılmaktadır. Bitmap, her piksele düşen bit sayısını belirtmektedir. Kaynak görüntü birden fazla bitmap içeriyorsa sonuncusu kullanılır. Bitmap tarafından kapsanan tüm görüntü pikselleri hesaplamadışında
  • Specific Segment: Maskeleme yaparken vektörleri baz alarak yapar. Bu vektör segmenti bir çokgen olmalıdır ve çokgenler tarafından çevrelenen tümgörüntü pikselleri hesaplamanın dışında
• Sort Images: Görüntülerin işleneceği sırayı belirlemekte kullanılır.

Metodlar;

• • None: Dosyadaki ilk resim ilk işlenendir. Görüntüler artan alfabetik sırayla işlenir.
  • Nearest to center: Başlangıç görüntüsü belirlendiyse başlangıç görüntüsünü baz alarak başlar aksi takdirde merkez noktasına en yakın olan görüntüyü ilk olarak işleyecektir.
  • Maximum intersection: Başlangıç görüntüsü belirlendiyse başlangıç görüntüsünü baz alarak başlar aksi takdirde merkezdeki uydu görüntüsü ilk işlenir. Sonraki görüntülerin işlenme sırası ise kesişimi çok olan görüntüden az olana doğru olacak şekilde sıralama

• Normalize: Renk dengeleme, kesim çizgisi oluşturma veya mozaiklemeden önce her bir kaynak görüntüye uygulanacak normalleştirme Buyöntemle görüntülerdeki aşırı parlak pikseller düzeltilmiş olur.
  • None: Kaynak görüntülerin piksel değerlerinde herhangi bir değişiklik yapılmaz.
  • Hotspot: Giriş noktalarındaki sıcak noktaları kaldırır. Sıcak Nokta; hava fotoğraflarında ve optik uydu görüntülerinde yaygın bir çarpıtmadır. Havafotoğrafları ile bozulma tipik olarak dairesel güneş merceklerinden (mercek parlaması olarak da bilinir) kaynaklanır. Optik uydu görüntülerinde, bozulma tipik olarak çizgili bir desen olarak görünür. Gauss yüzeyini parlaklık değerlerine takarak görüntüdeki parlaklığı normalleştirir. Göller, arabalar veya binalar gibi küçük spot yansımalar kaldırılmaz.
• Adaptive Filter:[<goruntu_yuzdesi>] Hareketli bir pencere kullanarak parlaklık ve kontrastı dengeler. Yöntem, Gauss yüzeyine modellenemeyen büyük, düzensiz, parlak ve karanlık desene sahip görüntüler üzerinde kullanım için uygundur. Pencerenin boyutu filtrenin sonuçlarını etkiler. Pencere boyutunu, filtre boyutunun yüzde değeri girerek Örneğin; %35’lik bir pencereyi temsil etmek için 35 yazılır. Eğer bir yüzde değeri belirtilmemişse varsayılan değer olan 20 uygulanır. Penceredeki gri seviyelerinin ortalamasını ve standart sapmasını hesaplar ve görüntünün genel ortalamasını ve standart sapmasını karşılayacak şekilde değerleri ayarlar.

Tüm parametreler uygun şekilde seçildikten sonra “Generate Preview” butonuna tıklayarak sağ gridin içine girilen parametrelere göre oluşturulmuş mozaiğin ön izlemesi gelmektedir. Mozaik ön izlemesi uygun bulunursa “Finish”butonu ile mozaik hazırlıkları bitirilip aşağıdaki görseldeki işlem adımları uygulanarak mozaik oluşturması yapılabilir.

“Mosaic Prepation” penceresinde tanımlanan parametreler çerçevesinde “Mosaic Tool” penceresinde sunulan buton yetenekleri ile sınır ve sınır geçiş uyumları düzenlenebilmektedir

“Compute Cutline” butonu ile sunulan seçenekler sayesinde otomatik olarak sınır yapısının değiştiği Şekil 6.6’da gözlenebilmektedir.

Cutline metotlarını kullanabileceğiniz gibi manuel olarak da sınır düzenlemesi yapılabilmektedir. “Find” butonuna tıklanarak Cutline kırıma noktaları üzerinden düzenleme işlemini aktif hale getirebilir ve kırılma noktalarına fare sol tuşuna basılı tutarak düzenlemeişlemlerini gerçekleştirebilirsiniz.

Üretilen ortofotolar arasında renk dengesinden kaynaklı bir uyumsuzluk olabilir. Bu aşağıdaki Şekil 6.8’de kırmızı kutu ile gösterilen “Select” butonuna tıkladıktan sonra “Add Edge Point” veya “Add Floating Point” butonları aktif edilerek, gerek duyulan Cutlinegeçiş düzenlemesi yapılabilmektedir.

Hem Cutline yapısının hem de geçiş uyumunun düzeltilmesi için “Mosaic Tool” penceresi hızlı erişim çubuğu ve ikon barı ile birçok yeteneğe sahiptir. Gerek duyulan düzeltme işlemleri yapıldıktan sonra Şekil 6.9 ile gösterildiği gibi “Source images” altındaki tüm dosyalar seçilir. Dosyalar seçili fare ile sağ tıklanarak “Add to Mosaic” uygulanır.

“Add to Mosaic” işlemi ile yapılan düzeltme işlemlerinin uygulandığı bir pix formatında bir dosyanın oluştuğunu ve “Source images” başlığı altındaki verilerin tek bir dosya oluşturularak “Output mosaic” altında bir dosyanın oluştuğu gözlenebilmektedir.